Mario Vargas Ljosa u noveli „Fićfirići“ otkriva sebe kao vrsnog majstora humora.
Tamo gde se nekada nalazilo selo starih Inka, evropski kolonizatori su u šesnaestom veku osnovali naselje San Migel de Miraflores. Nekada izdvojena naseobina na samoj obali Pacifika, Miraflores postaje najbogatiji i najpoznatiji distrikt prestonice Perua.
Od samog početka minulog veka Miraflores se izdvaja kao rezidencijalna i najimućnija trgovačka opština Lime. Danas je ovaj deo grada omiljeno turističko odredište u kome se gosti osećaju kao da su zakoračili u sasvim drugačiji svet.
Ova opština sa svojih sto hiljada stanovnika ima najnižu stopu siromašnih, a stecište je najimućnijih ljudi u zemlji, pa i sa čitavog kontinenta. U pitanju je i obrazovno, kulturno i umetničko središte čitavog Perua, sa brojnim privatnim školama, pozorištima, bioskopima, muzejima, galerijama, tržnim centrima, sportskim objektima…
Upravo u ovom naselju smeštena je radnja novele Fićfirići čuvenog peruanskog književnika Maria Vargasa Ljose. Kako je i sam jedan deo svoje mladosti proveo u Mirafloresu iskusno ispisuje redove priče o grupi dečaka koji odrastaju u ovom kraju.
Iako je Ljosa naglasio kako je potpuno imun na humor u književnosti, u ovoj noveli, koju je u prevodu Branka Anđića objavila izdavačka kuća Geopoetika, uspeva da kreira nešto što će kritičari definisati kao „komični realizam“.
Fićfirići nastaju u Londonu i Parizu sredinom šezdesetih godina prošlog stoleća, u periodu kada su ovakvi eksperimenti u književnosti bili rado viđeni, pa i poželjni. Igrajući se sa stilom, Ljosa kreira filmsku, čak stripovsku, priču u kojoj čitaoci gotovo mogu da čuju glasove junaka i kroz njih, osete, atmosferu u kojoj se odvija radnja novele. Poznati gradski toponimi i žargon doprinose slikovitosti.
Junaci su dečaci potekli iz imućnih porodica, koji odrastaju i sazrevaju zaštićeni od svih zemaljskih briga. Jednog od njih, Kuratog Kueljara, napašće doga i naneti mu povrede koje će obeležiti čitav njegov život. Doživotno osakaćen, Kueljar sam sebe smešta na marginu društva i dovodi se u čitav niz opasnih situacija pokušavajući da prekorači granice bezgranične slobode na koje je njegova klasa osuđena.
Živeći pored, ali ne zaista i sa svojim prijateljima i prijateljicama, Kueljar postaje distancirani posmatrač života privilegovanog sloja ljudi što ga na koncu dovodi do spoznaje u uzaludnost postojanja u društvu koje je lišeno bilo kakvih moralnih vrednosti ili viših ciljeva.
Sve teme iz ove novele nalaze svoj put i u drugim Ljosinim delima, ali će samo u Fićfirićima one biti provučene kroz prizmu parodije, apsurda, stripovskog i petparačkog humora. Upravo zbog toga je ova novela, ne samo obavezno štivo za one ljubitelje Ljosinog stvaralaštva, već i najbolji uvodu za sve one koji bi to želeli da postanu.
Piše: Milan Aranđelović