U galeriji Instituta Servantes u utorak 25. novembra u 19 časova biće svečano otvorena izložba „Španija u svetu Ive Andrića”, posvećena manje poznatom, ali izuzetno važnom delu života i stvaralaštva našeg jedinog dobitnika Nobelove nagrade za književnost.
Ivo Andrić, osim što je bio jedan od najznačajnijih jugoslovenskih proznih pisaca, imao je i bogatu diplomatsku karijeru. Među gradovima u kojima je službovao nalazi se i Madrid. Upravo u Španiji pronašao je temu koja će kasnije obeležiti njegovo stvaralaštvo: spoj stvarnog i zamišljenog, svakodnevice i mita.
Izložba vodi posetioce kroz Andrićeve madridske beležnice, putopisne skice i književne odjeke, pokazujući put od nepoznate zemlje do lične, gotovo intimne mape njene kulture.
Prvi segment postavke oslanja se na kratke zabeleške iz Madrida iz perioda od 1928. do 1929. godine. Iz tih zapisa nastao je putopis „Španska stvarnost i prvi koraci u njoj”, u kojem Andrić prepoznaje špansku svakodnevicu kao neprekidno prevazilaženje onog praktičnog i tačku dodira jave i privida.
Poseban deo izložbe bavi se Andrićevim interesovanjem za sefardsku kulturu. Španiju je otkrivao i pre nego što ju je video, upravo kroz sefardske Jevreje u Bosni. Centralno mesto zauzima njegovo prijateljstvo sa Kalmijem Baruhom, pionirem hispanistike, čije su beogradske i madridske godine otvorile piscu nova značenjska čvorišta između Bosne, Kastilje i sefardske tradicije.
Vrhunac izložbe predstavlja Andrićev susret sa delom Franciska Goje. Velika retrospektiva u muzeju Prado 1928. godine ostavila je na njega snažan utisak. Iz tog iskustva nastali su esej „Goya” iz 1929. godine i pripovetka „Razgovor s Gojom” iz 1935. godine, svojevrsni dijalog o smislu umetnosti, ljudskoj izdržljivosti i prirodi zla.
Autorka izložbe je Krinka Vidaković Petrov, hispanistkinja, proučavalac sefardske kulture na jugoslovenskom i balkanskom prostoru i autorka brojnih studija i antologija. Nekadašnja ambasadorka SR Jugoslavije u Izraelu, danas je direktorka Memorijalnog centra Staro Sajmište.
Postavka objedinjuje rukopisne beleške, retke štampane priloge, fotografije i druga svedočanstva. Cilj joj je da pokaže da je Španija u Andrićevom svetu mnogo više od destinacije. To je simbolički most između Balkana i Mediterana, između istorijskog iskustva i književne imaginacije, između Gojinih bakropisa i Andrićevih rečenica.
Izložba će biti otvorena do 25. januara. Stručna vođenja na srpskom jeziku biće održana 28. novembra, 12. decembra i 16. januara od 19 časova. Ulaz je slobodan.