Na mestu gde se Gospod javio Mojsiju nalazi se najstarija biblioteka na svetu koja i dalje radi.
Sveta Katarina na Sinajskom poluostrvu jedan je od najstarijih manastira na svetu. Ova građevina dom je istorije stare više od dve hiljade godina, ali i brojnih legendi. Jedna od njih veli da je glavni oltar i kapela Gorućeg grma izgrađene na istom mestu na kome se grm koji gori prvi put obratio Mojsiju. Ova kapela izgrađena je po nalogu carice Jelene, majke Konstantina Velikog. Kasnije je oko kapele, po nalogu Justinijana I, izgrađen i manastir. U krugu manastira se još uvek nalazi žbun koji, po predanju, raste iz istog korena kao i grm koji se obratio Mojsiju.
Predanja vele da je Sveta Katarina, rođena kao Doroteja u Aleksandriji, bila poznata po izuzetnoj lepoti i učenosti, ali i kao veliki zagovornik hrišćanskog učenja. Zbog ovoga je bila surovo mučena. Kada je mučenjem nisu ubili, odsečena joj je glava. Legenda kaže kako je umesto krvi niz vrat tekla tečnost nalik mleku. Priča kaže da su njen beživotno telo anđeli preneli na vrh Sinaja. Na tom mestu izgrađena je kapela, a mošti mučenice i svetiteljke su prenete u manastir.
Među zidinama ovog manastira nalaze se i pokloni koje su mu darovali srpski vladari Milutin i Dragutin.
Ali ovaj manastir koji je UNESKO proglasio svetskom baštinom čovečanstva krije i mnoge druge stvari. U njemu se, na primer, nalazi i najstarija biblioteka koja radi najduže bez ikakvih prekida.
Od dana kada je osnovana u šestom veku (hronike osnivanje smeštaju u period između 548. i 565. godine) biblioteka Svete Katarine na Sinajskoj gori nikada nije zatvarala svoja vrata.
Na zidovima biblioteke ovog manastira još uvek se nalaze rimski svici koji potiču iz vremena njegovog osnivanja. Ovo biblioteku čini drugom na svetu po broju kodeksa i starih rukopisa, odmah nakon Vatikanske biblioteke u Rimu.
U biblioteci se nalaze grčki, hebrejski, arapski, jermenski, gruzijski, sirijski, slovenski i udi tekstovi nemerljive vrednosti. Mnogi od njih potiču iz sedmog veka.
Najstariji rukopisi su praktični tekstovi koji su se koristili u verskim službama ili oni kojima je cilj bio da inspirišu monahe koji su živeli u tom području.
Materijali za pisanje donošeni su sa velikim poteškoćama, ali suva i topla klima, kao i izolovanost manastira, ove rukopise je zaštitila od propadanja i uništavanja.
U zbirci ove biblioteke nalaze se i jevanđelja koja datiraju iz petog veka, zatim kopije žitija svetih žena iz 779. godine, kopija Aristidove apologije, jednog od retkih sačuvanih rukopisa ovog teksta, jer je grčki original još uvek izgubljen. U zbirci biblioteke nalaze se i mnogi drevni muslimanski rukopisi, među kojima se nalazi i čuveni dokument sa otiskom Muhamedove ruke u kome obećava zaštitu manastiru, monahe oslobađa vojne službe i daje im poreske olakšice.
Tu si u rukopisi klasičnih grčkih tekstova iz oblasti medicine.
Sa pozlaćenim slovima i briljantnom iluminacijom koja su nastala u Konstantinopolju u vreme kada je grad bio na vrhuncu moći neki od ovih rukopisa i dokumenata predstavljaju vrhunska umetnička dela.
Pojedini rukopisi su tako stari da više ne mogu da se čitaju, a slike i crteži u njima previše oštećeni. Zato se poslednjih godina koriste moderne tehnologije i proces u kome se ovi dokumenti snimaju u crvenoj, zelenoj i plavoj svetlosti, a zatim se ove fotografije spajaju u posebnim kompjuterskim programima kako bi nam dali slike izuzetnog kvaliteta.
Moderne tehnologije nam, na ovaj način, omogućavaju da nastavimo da otkrivamo i da se divimo blagu koje skriva ova najstarija biblioteka na svetu.
Piše: Milan Aranđelović