U Jevrejskoj zajednici Crne Gore u utorak je otvorena biblioteka Dr Albert Vajs. Prisutnima su se obratili Jaša Alfandari, predsednik Jevrejske zajednice Crne Gore, Jelena Đurović, nova potprijedsednica Jevrejske zajednice Crne Gore kao i Ljiljana Vuković, urednica biblioteke
Gospodin Alfandari je na početku obraćanja upoznao prisutne sa novom potprijedsednicom Jelenom Đurović i zahvalio se svima koji su pomogli stvaranje ove biblioteke. Gospođa Đurović je kazala kako se u liku i djelu dr Alberta Vajsa sažima sve ono što čini pravac djelovanja Jevrejske zajednice Crne Gore: snažan i nedvosmislen antifašizam, kao i jevrejski aktivizam.
“Dr. Vajs je u Drugom svetskom ratu izgubio suprugu, dijete, majku… Bio je i ostao antifašista, koji je svojim drugovima logorašima govorio i o Marksu i o Lenjinu, ali Aristotelu i Čerčilu. Slušao je u logoru o Drugom zasijedanju AVNOJ-a i želeo da sa svojim saborcima učestvuje u stvaranju tog boljeg, pravednijeg društva. Njegov nepokolebljivi duh i želja za opstankom su upravo najveći razlog zašto nam je čast da ovu biblioteku nazovemo po njemu. U kovitlacu opšteg regionalnog revizionizma baš u Crnoj Gori u svakom smislu treba njegovati sjećanje na one koji su branili ljudske vrijednosti od civilizacijskog posrnuća kakav je bio Drugi svjetski rat, fašizam i nacizam”, rekla je Đurović.
Urednica biblioteke Ljiljana Vuković istakla je da je među dvije hiljade naslova najviše onih kako iz oblasti proučavanja jevrejske religije i kulture tako i prava i filozofije, ali beletristike čiji su autori jevrejskog porijekla.
“Naglasila bih da u okviru biblioteke imamo i tri hiljade elektronskih knjiga, da smo otvoreni za sve one koji žele da saznaju nešto više o jevrejskim pitanjima. Posebno bih se zahvalila mnogobrojnim donatorima, jevrejskim zajednicama iz bivše Jugoslavije, i obavijestila da biblioteka radi svakoga dana od 8 do 16 časova”, dodala je Vukovićeva.
Dr. Albert Vajs (1905 – 1964) se prije II svetskog rata istakao kao aktivni javni radnik u jevrejskim organizacijama. Za vrijeme okupacije dospijeva u zarobljenički logor. Tokom cijelog zarobljeničkog perioda ističe se kao aktivni antifašista.
Po povratku u zemlju, aprila 1945, radio je u Državnoj komisiji za utvrđivanje zločina okupatora i njihovih pomagača. Bio je godinu dana član jugoslovenske delegacije na Nirnberškom procesu. Postao je jedan od prvih eksperata u Jugoslaviji za međunarodno krivično pravo. Bio je nastavnik i profesor na višoj školi unutrašnjih poslova, na Visokoj školi političkih nauka i na Pravnom fakultetu u Beogradu. Između ostalog, učestvovao je u izradi stručnih elaborata za izručenje ratnog zločinca Artukovića, kao i o zlodjelima ustaša u inostranstvu. Bio je član komisije za prava čovjeka. Koliko je bio cijenjen kao visoki stručnjak i moralan čovjek, govori i činjenica da mu je povjereno saslušavanje nacističkog krvnika Ajhmana.
Izvor: e-novine